Καλὰ τὸ ἔλεγεν ὁ μπαρμπα-Μηλιός, ὅτι τὸ ἔτος ἐκεῖνο ἐκινδύνευον νὰ μείνουν οἱ ἄνθρωποι οἱ Χριστιανοί, οἱ ξωμερῖτες, τὴν ἡμέρα τοῦ Πάσχα ἀλειτούργητοι. Καὶ οὐδέποτε πρόρρησις ἔφθασε τόσον ἐγγὺς νὰ πληρωθῆ, ὅσον αὐτή διότι δὶς ἐκινδύνευσε νὰ ἐπαληθεύση, ἀλλ’ εὐτυχῶς ὁ Θεὸς ἔδωνε καλὴν φώτισιν εἰς τοὺς ἁρμοδίους καὶ οἱ πτωχοὶ χωρικοί, οἱ γεωργοποιμένες τοῦ μέρους ἐκείνου, ἠξιώθησαν καὶ αὐτοὶ νὰ ἀκούσωσι τὸν καλὸν λόγον καὶ νὰ φάγωσι καὶ αὐτοὶ τὸ κόκκινον αὐγό.

Ὅλα αὐτά, διότι τὸ μὲν ταχύπλουν, αὐτὸ τὸ προκομμένον πλοῖον, τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖ δῆθεν τὴν  συγκοινωνίαν μεταξὺ τῶν ἀτυχῶν νήσων καὶ τῆς ἀπέναντι ἀξένου ἀκτῆς σχεδὸν τακτικῶς δὶς τοῦ ἔτους,  ἤτοι κατὰ τὶς δύο ἀλλαξοκαιριές, τὸ φθινόπωρον καὶ τὸ ἔαρ, βυθίζεται καὶ συνήθως χάνεται αὔτανδρον  εἶτα γίνεται νέα δημοπρασία, καὶ εὑρίσκεται τολμητίας τις πτωχὸς κυβερνήτητ’ ὅστις δὲν σωφρονίζεται ἀπὸ τὸ πάθημα τοῦ προκατόχου του, ἀναλαμβάνων ἑκάστοτε τὸ κινδυνωδέστατον ἔργον· καὶ τὴν φορὰν ταύτην τὸ ταχύπλουν, λήγοντος τοῦ Μαρτίου, τοῦ ἀποχαιρετισμοῦ τοῦ χειμῶνος γενομένου, εἶχε βυθισθῆ. ῾Ο δὲ παπα-Βαγγέλης, ὁ ἐφημέριος ἅμα καὶ ἡγούμενος καὶ μόνος ἀδελφὸς τοῦ μονυδρίου τοῦ  Ἁγίου Ἀθανασίου, ἔχων κατ’ εὔνοιαν τοῦ ἐπισκόπου καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦ ἐξάρχου καὶ τοῦ πνευματικοῦ τῶν ἀπέναντι χωρίων, καίτοι γέρων ἤδη, ἔπλεε τετράκις τοῦ ἔτους, ἡτοι κατὰ πᾶσαν τεσσαρακοστήν, εἰς τὰς ἀντίκρυ ἐκτεινομένας ἀκτάς, ὅπως ἐξομολογήσῃ καὶ καταρτίση πνευματικῶς τοὺς δυσσθυχεῖς ἐκείνους κατὰ τὴν Μεγάλην Τεσσαρακοστήν, καὶ νὰ ἐπιστρέψη ἐγκαίρως εἰς τὴν μονήν του, ὅπως ἑορτάση τὸ  Πάσχα. Ἀλλὰ κατ’ ἐκεῖνο τὸ ἔτος τὸ ταχύπλουν εἶχε βυθισθῆ, ὡς εἴπομεν, ἡ συγκοινωνία ἐκόπη ἐπί τινας ἡμέρας καὶ οὕτως ὁ παπα-Βαγγέλης ἔμεινεν ἀκουσίως ἠναγκασμένος νὰ ἑορτάσῃ τὸ Πάσχα πέραν τῆς  πολυκυμάντου καὶ βορειοπλήντου θαλάσσης, τὸ δὲ μικρὸν ποιμνιόν του, οἱ γείτονες τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου, οἱ χωρικοὶ τῶν Καλυβιῶν ἐκινδύνευον νὰ μείνωσιν ἀλειτούργητοι.

Τινὲς εἷπον γνώμην νὰ παραλάβωσι τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα των καὶ νὰ κατέλθωσιν εἰς τὴν πολίχνην,  ὅπως ἀκούσωσι τὴν Ἀνάστασιν καὶ λειτουργηθῶσιν. Ἀλλ’ ὁ μπαρμπα-Μηλιός, ὅστις ἔκαμνε τὸν προεστὸν  εἰς τὰ Καλύβιοι καὶ ἤθελε νὰ ἑορτάση τὸ Πάσχα ὄπως αὐτὸς ἐννόει, καὶ ὁ μπαρμπ᾽-Ἀναγνώστης, χωρικός,  ὅστις «τὰ ἡξευρεν ἀπ’ ἔξω ὅλα τὰ γράμματα τῆς Λαμπρῆς», ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο ν’ ἀναγνώσῃ τίποτε «ἀπὸ  μέσα» καὶ ἐπεθύμει νὰ ψάλῃ τὸ «Σῶμα Χριστοῦ μεταλάβετε» - οἱ δύο οὗτοι ἐπέμειναν καὶ πολλοὶ  ἠσπάσθησαν τὴν γνώμην των, ὅτι ἔπρεπεν ἐκ παντὸς τοόπου νὰ πείσωσιν ἕνα τῶν ἐν τῆ πόλει ἐφημερίων ν’ ἀνέλθη εἰς τὰ Καλύβια, νὰ τοὺς λειτουργήσῃ.

῾Ο καταλληλότερος δέ, κατὰ τὴν γνώμην πάντων, ἱερεὺς τῆς πόλεως ἦτον ὁ παπα-Κυριάκος, ὅστις δὲν ἦτο  ἀπὸ μεγάλο τζάκι», εἶχε μάλιστα καὶ συγγένειαν μέ, τινας τῶν ἐξωμεριτῶν καὶ τοὺς κατεδέχετο. ῾Ο ἐφημέριος οὗτος, ὡς οἱ πλεῖστοι τοῦ γνησίου ἑλληνικοῦ κλήρου, ἦτο κατὰ πάντα ἄμεμπτος. ῾Ο  πάπα-Κυριάκος επεθύμει νὰ ὑπάγῃ μὲν νὰ κάμῃ Ἀνάστασιν εἰς τοὺς χωρικους, διότι ἦτο ἀνοιχτόκαρδος καὶ ἡθελε νὰ χαρῆ καὶ αὐτὸς ὀλίγην Ἀνάστασιν καὶ ὀλίγην ἄνοιξιν, ἀλλὰ δὲν ἡθελε ν’ ἀφήση τὴν ἐνορίαν μὲ  ἕνα μόνον ἱερέα τοιαύτην ἡμέραν.

Ἀλλ’ αὐτὸς ὁ παπα-Θοδωρὴς ὁ Σφοντύλας ὁ συνεφημέριός του, τὸν παρεκίνησε νὰ ὑπάγη εἰπὼν ὅτι καλὸν ἦτο νὰ μὴ χάσωσι καὶ τὸ εἰσόδημα τῶν Καλυβιῶν, αἰνιττόμενος ὅτι, τά τε ἐκ τοῦ ἐνοριοκοῦ ἔσοδα καὶ τὰ  τῆς ἐξοχικῆς παροικίας, ἀμφότερα ἐξ ἴσου θὰ τὰ ἐμοιράζοντο.

Τοῦτο ἔπεισε τὸν παπα-Κυριάκον νὰ ὑπάγῃ.

῾Η πούλια ἦτο ἤδη ὑψηλὰ «τέσσαρες ὧρες νὰ φέξῃ», καὶ ὁ μπαρμπ’ Ἀναγνώστης, ἀφοῦ ἐξύπνησε τὸν  ἱερέα, κατασκευάσας πρόχειρον σήμαντρον ἐκ στερεοῦ ξύλου καρυᾶς καὶ πλῆκτρον, περιήρχετο τὰ Καλύβια θορυβωδῶς κρούων, ὅπως ἐξεγείρη τοὺς χωρικούς.

Εἰσῆλθον εἰς τὸ μικρὸν ἐξωκκλήσιον τοῦ  Ἁγίου Δημητρίου. Εἷς μετὰ τὸν ἄλλον προσήρχοντο οἱ χωρικοὶ μὲ τὰς χωρικάς των καὶ μὲ τὰ καλά των ἐνδύματα.

῾Ο ἱερεὺς ἔβαλεν Εὐλογητόν.

῾Ο μπαρμπ᾽-᾽Αναγνώστης ἤρχισε νὰ τὰ λέγη ὅλα ἀπ’ ἔξω, τὴν προκαταρκτικὴν προσευχὴν καὶ τὸν  «Κανόνα», τὸ «Κύματι θαλάσσης...».

῾Ο παπα Κυριάκος προέκυψεν εἰς τὰ βημόθυρα ψάλλων τὸ «Δεῦτε λάβετε φῶς».

῎Ηναψαν τὰς λαμπάδας καὶ ἐξῆλθον ὅλοι εἰς τὸ ὕπαιθρον ν’ ἀκούσωσι τὴν Ἀνάστασιν. Γλυκειὰν καὶ  κατανυκτικὴν Ἀνάστασιν ἐν μέσῳ τῶν ἀνθούντων δένδρων, ὑπὸ ἐλαφρᾶς αὔρας σειομένων εὐωδῶν  θάμνων καὶ τῶν λευκῶν ἀνθέων τῆς ἀγραμπελιᾶς.

Ψαλέντος τοῦ «Χριστὸς ἀνέστη» εἰσῆλθον πάντες εἰς τὸν ναόν. Θὰ ἦσαν τὸ πολὺ ἑβδομήκοντα ἄνθρωποι, ἄνδρες, γυναῖκες ναὶ παῖδες.

῾Ο μπαρμπ᾽-᾽Αναγνώστης ἤρχισε νὰ ψάλλη τὸν Κανόνα τοῦ Πάσχος, ὁ δὲ ἱερεύς, ἅμα ἀντιψάλλων αὐτῷ ἐξ ἀνάγκης ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ Βήματος, ἐπροχώρησε καὶ ἀπετελείωσε τὴν λειτουργίαν.

Περὶ τὴν μεσημβρίαν, μετὰ τὴν δευτέραν ᾽Ανάστασιν, οἱ χωρικοὶ τὸ ἔστρωσαν ὑπὸ τὰς πλατάνους παρὰ  ττῖν δροσερὰν πηγήν.

῾Η δροσερὰ αὔρα ἐκίνει μετὰ θροῦ τοὺς κλῶνας τῶν δένδρων καὶ ὁ Φταμηνίτης μὲ τὴν λύραν του  ἀντέδιδε φθόγγους λιγυρούς.

῾Ο παπα-Κυριάκος προήδρευε τοῦ συμποσίου. Περὶ τὴν δείλην εἶχεν ἀρχίσει ὁ χορος, χορὸς κλέφτικος.  Καὶ ὁ παπα-Κυριάκος μετὰ τῆς παπαδιᾶς καὶ τοῦ υἱοῦ του Ζάχου ἀποχαιρετίσαντες τὴν συντροφιὰν κατῆλθον εἰς τὴν πολίχνην.

Ἀλ. Παπαδιαμάντης

Πηγή : Αναγνωστικό Α' Γυμνασίου 1963

Προσθήκη νέου σχολίου