Πειρατεία

  • Εγκύκλιος κατά της πειρατείας

    Ἀρ. 2100Εγκύκλιος

    ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

     Ο ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

    Ἕν ἀπὸ τὰ πρὠτιστα χρέη της καὶ ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα ἀντικείμενα τῆς προσοχῆς της έθεώρησεν ἐξ ἀρχῆς ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις τὴν παντελῆ κατάργησιν τῆς μυσαρᾶς πειρατείας, προθυμουμένη νὰ ἐξαλείψῃ τὸ προλαβὸν ὄνειδος, τὸ ὁποῖον ἐπέφερεν εἰς τὸ ἔθνος ὁλόκληρον ἡ ἐπιπολάσασα εἰς τὰς Ἑλληνικάς θαλάσσας αὕτη κακουργία, ὄνειδος τόσον ἐπικίνδυνον ὡς πρὸς τὴν τύχην τῆς πολυπαθοῦς Ἑλλάδος κατὰ τὰς κρισίμους ταύτας περιστάσεις, καὶ νὰ εἰσάξῃ είς τὴν Ἐπικράτειαν τὴν εἰς ὅλους ἐπιθυμητὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἐμπορίου.

    Ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἀρχὰς ὁρμωμένη ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μέχρι τοῦδε ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα εἰς ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ, καὶ ὅσον κατὰ τοῦτο, αἱ κοιναὶ εὐχαὶ καὶ αὑτοῦ τοῦ ἀθώου ἔθνους καὶ τῆς Εὐρώπης ὅλης ἐφάνησαν ἐκπληρωμέναι.

    Ἀλλ΄ὅσα καὶ ἄν ἐκατωρθώθησαν διὰ τὴν ἐξάλειψιν τῆς πειρατείας, ὅσον χαίρει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν παροῦσαν θέσιν τῶν πραγμάτων, τόσον νομίζει χρέος της νὰ μὴ παραλείψῃ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ὅ,τι δύναται νὰ συντείνῃ εὶς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ προληφθῇ πᾶσα ἐνδεχόμενη ἀναβλάστησις αὐτοῦ τοῦ κακοῦ, εἴτε μεγάλη εἴτε μικρά.

    Ἐπὶ τούτῳ σπεύδει ἤδη διὰ τῆς παρούσης Ἐγκυκλίου νὰ διατάξῃ αὐστηρῶς τὰς τοπικὰς ἀρχὰς ἑκάστης Ἐλληνικῆς νήσου καὶ παραλίου χώρας, εἰς τὸ νὰ ἐπαγρυπνοῦν ὅσον δύνανται, ὥστε νὰ μὴν ἤθελαν ἐξοκείλει καὶ αὖθις κακοῦργοι τινες εἰς τὸ ἔγκλημα τοῦτο. Χρεωστεῖ νὰ προειδοποιήσῃ αὐτὰς, ὅτι εἰς ὅποιον μέρος ἤθελε τυχὸν ἁρματώσει ἤ ἐκπλεύσει τοιοῦτον πλοῖον, καθὼς καὶ εἰς ὅποιον μἐρος ἐλλιμενισθῆ καὶ συγχωρηθῇ ἤ παροραθῇ τοῦτο ἀπὸ τοὺς ἐγχώριους, ἤ ἤθελε πωληθῆ τι ἐξ ὄσων τυχὸν ἤθελαν διαρπαγῆ, θέλει λογίζεται ἡ κοινότης τοῦ τόπου τούτου ὄχι μόνο ὑπεύθυνος δἰ ὅσας ζημίας ἤθελον πηγάσει ἐντεῦθεν εἴτε εἰς Ἕλληνα, εἴτε εἰς ὑπήκοον ξένης Δυνάμεως, ἀλλὰ καὶ ἔνοχος ἐνώπιον τῶν νόμων ὡς πρὸς τὰς ἄλλας ποινὰς, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται εἰς τοῦτο τὸ ἔγκλημα.

    Ἅς μὴν ἀπατηθῇ τις ὅτι θέλει μείνει κρυπτὸν εἰς τὴν Κυβέρνησὶν τι εἰς τοιαύτην κακουργίαν άναφερόμενον ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις τὰ πάντα θέλει ἐξακριβώσει καὶ ἀνακαλύψει μὲ τὴν προσήκουσαν δραστηριότητα, καὶ τοὺς ἐνόχους θέλει παραδώσει εἰς ὅλην τῶν νόμων τὴν αὐστηρότητα.

    Ἐν Αἰγίνῃ, τῇ 2 Μαΐου 1828.

    Ὁ Κυβερνήτης

    Ι. Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

    Ὁ Γραμματεὺς τῆς Ἐπικρατείας

    Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ

    Πηγή : Γενική εφημερίς της Ελλάδος, αρ. 32 Ετος Γ΄, Σάββατο 5 Μαΐου 1828

  • Η αντιμετώπιση της πειρατείας στην εποχή του Ιωάννη Καποδίστρια

    Αντώνης Μπρεδήμας
    Καθηγητής


    Ι. Εισαγωγή
    Το φαινόμενο της πειρατείας είναι αρχαιότατο –αποτελεί, όπωςλένε μερικοί χαριτολογώντας, το δεύτερο αρχαιότερο επάγγελμαστην ανθρωπότητα- και παρουσιάζει κατά διαστήματα μια έξαρσηπου συναρτάται με τις ανά περιοχές βιωτικές και εν γένει κοινωνικές συνθήκες, αλλά ιδιαίτερα με την ανάπτυξη του θαλάσσιου εμπορίου. Έχοντας να μιλήσει κανείς για το φαινόμενο της πειρατείας τηνεποχή του Καποδίστρια, θα πρέπει να προσεγγίσει το θέμα ταυτόχρονα από ιστορική, κοινωνική και νομική πλευρά. Σημειώνω ότι,από ιστορικής πλευράς, βασική είναι η μονογραφία (διδακτ. διατριβή) της Δεσπ. Θέμελη-Κατηφόρη, του 19731. Σ’ αυτό προστέθηκανκαι ορισμένες άλλες, λίγες είναι γεγονός, εργασίες, όπως αυτή, στααγγλικά, του καθηγητή Νικολ. Πανταζόπουλου με τίτλο : Τρίκερι.Το καθεστώς των πειρατών της Θεσσαλίας και Μαγνησίας: συλλογικά αδιέξοδα και προσωπικά διλήμματα στο πλαίσιο αυτονομίαςκαι εξάρτησης»2. Όπως αναγνωρίζει η κ. Θέμελη-Κατηφόρη, δεν μπορούσε, ως αμιγώς ιστορική επιστήμων, να εμπλακεί σε θέματα νομικάπου αφορούσαν το καθεστώς της πειρατείας σε εθνικό, αλλά ιδιαίτερα στο διεθνές επίπεδο. Ενόψει αυτής της εικόνας, θα επιχειρήσωνα καλύψω αυτό το «κενό», αναπτύσσοντας την εισήγηση μου πάνω σε δύο άξονες:

  • Η πάταξη της Πειρατείας στο Αιγαίο απο τον Ι.Καποδιστρια

    Οι συχνές επιδρομές των πειρατών αποσκοπούσαν στη λεηλασία των παραλίων οικισμών, την απαγωγή ποιμνίων, όπλων, πλοίων και τη σύλληψη σημαντικού αριθμού αιχμαλώτων οι οποίοι θα μπορούσαν να ανταλλαχθούν με λύτρα. Η συνήθης τιμή ανταλλαγής ενός αιχμαλώτου έφθανε τα 3.000 – 5000 γρόσια, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις που συλληφθέντες αντηλλάγησαν ακόμα και για 8.000 γρόσια.

    O ΕΘΝΑΡΧΗΣ - ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

    Μέχρι την έναρξη της επανάστασης, όπως ήταν φυσικό, δεν υπήρξαν νόμοι για την πάταξη της πειρατείας. Ωστόσο με την κήρυξη του επαναστατικού αγώνα, εκδόθηκε από τα νησιά Ύδρα, Σπέτσες και Ψαρά, μια διάταξη που αφορούσε την διανομή των λειών (30 Μαρτίου 1821) με την οποία θεσπίστηκαν και οι πρώτες κυρώσεις κατά των πειρατών. Την παραπάνω διάταξη υιοθέτησε και το Υπουργείο Ναυτικών, όταν συστήθηκε για πρώτη φορά στην Κόρινθο την 6η Μαρτίου 1822, αποτελούμενο από έναν αντιπρόσωπο από κάθε νησί.

  • Ο Καποδίστριας αναθέτει στον Ανδρέα Μιαούλη να πατάξει την πειρατεία

    Ἐκ Πόρου, 1 Μαρτίου

    Ὀ ναύαρχος Κ. Ἀνδρέας Μιαούλης δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὴν Κυβέρνησιν σημειωμένης τὴν 22 Φεβρουαρίου ἐκ τοῦ λιμένος τῆς Σκιάθου ἀναγγέλλει ὅτι, εἰς ἐκπλήρωσιν τῶν ὁποίων εἶχε διαταγῶν, φθάσας μὲ τὴν ὑπὸ τὴν ὁδηγίαν του ναυτικὴν δύναμιν τὴν 19 τοῦ αὐτοῦ μηνὸς εἰς τὴν Σκόπελον συνέλαβεν, ἤ ἠφάνισεν ὅλα σχεδὸν τὰ περὶ τὴν νῆσον ἐκείνην εὑρισκόμενα πλοῖα ἀνήκοντα εἰς τοὺς πρὸ καιροῦ ἐκεῖ διατρίβοντας στρατιωτικοὺς, τῶν ὁποίων τοὺς ἀρχηγοὺς διὰ γραμμάτων του ἐπροσκάλεσε νὰ συναχθῶσιν εἰς Σκίαθον, διὰ νὰ ἀκούσωσι τὰς διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ ἀκουλουθήσωσι κατ΄ αὐτὰς, ἐὰν θἐλωσι νὰ ἀποφύγωσι τ΄ἀποτελέσματα τῆς κατ΄αὐτῶν δικαίας ἀγανακτήσεώς της καὶ ὅτι τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἀναγκασθεὶς ἀπὸ ἐναντίον καὶ σφοδρὸν ἄνεμον ἔπλευσεν εἰς Σκίαθον, ἀφήσας περὶ τὴν Σκόπελον ὀλίγα ἔνοπλα μικρὰ πλοῖα μὲ τὰς ἀναγκαίας ὁδηγίας. Τὸ παράδειγμα τῆς Σκοπέλου ἐχρησίμευσεν εἰς τοὺς ἐν Σκιάθῳ, οἱ ὁποῖοι μόνοι των παρέδωκαν τὰ ἐκεῖ εὑρισκόμενα πλοῖα. Ἐκ τῶν συλληφθέντων πλοίων ὁ ναύαρχος ἐκράτησέ τινα ἀναγκαιοῦντα εἰς αὑτὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὁποίων εἶχεν ὁδηγιῶν, τὰ δὲ ἄλλα εἰκοσιπέντε τὸν ἀριθμὸν διεύθυνεν εἰς Πόρον ὑπὸ τὴν ὁδηγίαν τοῦ πλοιάρχου Μανώλη Μπούτη. Τὸ πλεῖστον μέρος τούτων τῶν πλοίων, συνιστάμενον εἰς γολέττας, τράτας, μύστικα καὶ σκαμπαβίας, ἔφθασα ἤδη ἐνταῦθα, καὶ περιμένονται καὶ τὰ λοιπά.

    Πηγή : Γενική εφημερίς της Ελλάδος, αρ. 16 Ετος Γ΄, Σάββατο 3 Μαρτίου 1828