Χάρης Καραμπαρμπούνης
Πρέσβης ε.τ.


Η εισήγηση αυτή περιορίζεται κυρίως στην ευρωπαϊκή δράση του Ιωάννη Καποδίστρια από το 1803 μέχρι το 1822, οπότε και απομακρύνθηκε από τη ρωσική διπλωματική υπηρεσία. Συνεπώς δεν αναφέρεται στο ρόλο του στην υπόθεση της ελληνικής επανάστασης, ούτε και στη θητεία του ως Κυβερνήτη της Ελλάδας (1828-1831). Η μόνη αναφορά σε ελληνικές υποθέσεις είναι το Επτανησιακό, ως ζήτημα όμως ευρωπαϊκής πολιτικής και αντικείμενο του Συνεδρίου της Βιέννης.

Σταδιοδρομία
Γεννημένος στην Κέρκυρα, με καταγωγή την ΄Ιστρια της Αδριατικής και από ευγενή οικογένεια, γραμμένη στη Χρυσή βίβλο, ο Ιωάννης
Καποδίστριας, σπούδασε ιατρική στην Πάντοβα καθώς και νομικά και φιλοσοφία. Σύντομα, χάρις και στον πατέρα του Αντώνη που ήταν
εκπρόσωπος της Ιονίου Γερουσίας, αναμείχθηκε με τα κοινά των Επτανήσων, που από το 1800 έχουν περάσει στη ρωσοτουρκική κυριαρχία. Στο πρωτόγνωρο αυτό πολιτειακό σχήμα, ο Κερκυραίος εκλέχθηκε το 1803 Γενικός Γραμματέας της Επτανήσου Πολιτείας, στη συνέχεια συνέβαλε στη σύνταξη του Ιόνιου Συντάγματος (1803) και αργότερα διατέλεσε έκτακτος επίτροπος για την άμυνα της Λευκάδας κατά του Αλή Πασά (1807). Τα αξιώματα αυτά έδωσαν στον Καποδίστρια την ευκαιρία να έλθει σε επαφή με τους αντιπροσώπους στο νησί και ιδιαίτερα με τον Ρώσο Πληρεξούσιο Γ. Μοτσενίγο και, σε συνδυασμό και με την άρνησή του να δεχθεί να υπηρετήσει τους Γάλλους που από το 1807 είχαν επανέλθει στο νησί, να του ανοίξουν τον δρόμο για την Αγ. Πετρούπολη.

Γεώργιος Πουκαμισάς
Πρέσβης της Ελλάδος στο Βουκουρέστι

Μετά την Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζηά (1774), η δυναμικήγενέσεως του Ανατολικού Ζητήματος, τέθηκε σε κίνηση. Επιταχύνθηκε με τις Συνθήκες του Ιασίου (1792) και του Βουκουρεστίου (1812). Με την πρώτη, η Τσαρική Ρωσία έφτασε στον ποταμό Δνείστερο, στα όρια δηλαδή των ρουμανικών χωρών, εκτοπίζοντας τους Οθωμανούς απότο σύνολο της βόρειας ακτής του Εύξεινου Πόντου. Με την δεύτερη, μετακίνησε το σύνορο δυτικώτερα, στον Προύθο, και αποσπούσε έτσι την Βεσσαραβία, συστατικό μέχρι τότε τμήμα της υπό οθωμανική επικυριαρχία ηγεμονίας της Μολδαβίας. Εν τω μεταξύ, οι Σέρβοι πουείχαν εξεγερθεί το 1804, υπό τον Καραγεώργη, αποκτούσαν αυτονομία, στην περιοχή γύρω από το Βελιγράδι. Η Υψηλή Πύλη, κλονιζόταν σοβαρά. Οι χριστιανικοί πληθυσμοί των Βαλκανίων τελούσαν σε ένα πρωτόγνωρο αναβρασμό. Το παλιρροϊκό κύμα της Γαλλικής Επανάστασης, γνώριζε ισχυρές απηχήσεις στην οθωμανική Ευρώπη, με πρώτους απόστολους τους Ρωμιούς/Έλληνες.

Θα κρατούσε ο Σουλτάνος τις κτήσεις του, και ποιά προμηνυόταν η τύχη τους; Ποιός θα επωφελείτο; Τι θα διαδεχόταν την Αυτοκρατορία σε υποχώρηση; Ποιός και με ποιό πολιτικό σύστημα κυβερνώμενος; Πόσο πιθανό ήταν η Ρωσία να βρεθεί να κρατά τα κλειδιά του Εύξει
νου, ενδεχόμενο που Βρετανία και Γαλλία προσπαθούσαν να αποτρέψουν;

Κωνσταντίνος Τριτάρης
Πρέσβης

Α. Εισαγωγή

Η Ελβετία αποτελεί ορόσημο στην σταδιοδρομία του Ιωάννη Καποδίστρια και στην ανάδειξη και εδραίωση της διπλωματικής ευφυΐαςκαι φήμης του σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, που τον οδήγησε στο ύπατοαξίωμα του Υπουργού Εξωτερικών του Τσάρου και στην εκλογή τουως Κυβερνήτη της  Ελλάδας.

Η μακρά διαμονή του Καποδίστρια στην Ελβετία έλαβε χώρα σε δύο περιόδους:

• Η πρώτη από τον Νοέμβριο του 1813 έως τον Οκτώβριο του 1814,όταν σε αναγνώριση της αξίας του και των ως τότε λαμπρών υπηρεσιών του επιφορτίσθηκε προσωπικά από τον Ρώσο ΑυτοκράτοραΑλέξανδρο τον 1ο με τη δυσχερέστατη αποστολή να χειρισθεί ως εκπρόσωπος της Ρωσίας το οξύ Ελβετικό ζήτημα, κατά τη διάρκεια της οποίας συνέβαλε – παρά τις αντιδράσεις της Αγγλίας,  Αυστρίαςκαι Πρωσσίας – αποφασιστικά στην εσωτερική ειρήνευση της τότεταραγμένης αυτής  χώρας και στην εξασφάλιση της εδαφικής της ακεραιότητας και λίγο αργότερα στην διεθνή  αναγνώριση της ουδετερότητάς της. Άμεση συνέπεια της επιτυχίας της αποστολής του στην Ελβετίαήταν να συμπεριληφθεί στην ρωσική αντιπροσωπεία για ο Συνέδριο της Βιέννης, (1814-1815) και αργότερα στο Παρίσι και να διαδραματίσει πλέον πρωτεύοντα ρόλο στο ευρωπαϊκό διπλωματικό στερέωμα.

• Η δεύτερη περίοδος παραμονής του στην Ελβετία από το 1822 έως το 1827 οριοθετείται από την υποβολή της παραίτησής του ως Υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας μέχρι την εκλογή του ως Κυβερνήτη της Ελλάδας.

Παρά την επιθυμία του να επιστρέψει στην Κέρκυρα και στην οικογένειά του που δεν κατέστη δυνατή λόγω της δι’ευνόητους λόγους,επίσημης αντίδρασης της αγγλικής Κυβέρνησης, η οποία είχε επιτύχειτην κυριαρχία της επί των Ιονίων Νήσων κατά το Συνέδριο της Βιέννης, ο Καποδίστριας, με τη σύμφωνη γνώμη του Τσάρου, εγκαθίσταται στην Γενεύη, την δεύτερη πατρίδα του, όπως την χαρακτηρίζει η ελβετική βιβλιογραφία «διάγων βίον άκρας λιτότητος», από όπου όμως δενέπαυσε να προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στον Αγώνα του Έθνους.