Γιώργος Κοντογιώργης,
 
Το κράτος του Καποδίστρια[1]
 
 
1. Από τις πρώτες ενέργειες του Καποδίστρια μόλις ήρθε στην Ελλάδα, στις 8.1.1828, ήταν να ζητήσει από τη Βουλή -που προήλθε από την Γ' Εθνοσυνέλευση της Τροιζίνας (19.3 - 5.5. 1827) και η οποία τον εξέλεξε με επταετή θητεία-, την αναστολή του Πολιτικού Συντάγματος, επειδή "αι δειναί της πατρίδος περιστάσεις και η διάρκεια του πολέμου δεν εσυγχώρησαν ούτε συγχωρούσι την ενέργειαν" αυτού, ως περιέχοντος, όπως θα πει σε άλλη περίσταση, "απάσας τας δημοκρατικάς αρχάς των επαναστατών του 1793".
Στην πραγματικότητα το Σύνταγμα της Τροιζίνας ελάχιστη σχέση είχε με το Σύνταγμα των Γάλλων επαναστατών, υπό την έννοια ότι εδραζόταν στην πολιτική κυριαρχία των πόλεων/κοινών (προνοούσε μόνον για μια σκιώδη κεντρική κυβέρνηση, η οποία επιπλέον τελούσε υπό την πλήρη εξουσία της βουλής), και όχι στο πολιτικά κυρίαρχο κεντρικό κράτος του Συντάγματος του 1793. Σημασία έχει, εντούτοις, να συγκρατήσουμε εξαρχής ότι ο Καποδίστριας δεν δηλώνει αντίθετος επί της αρχής στα συντάγματα αυτά, αλλά στην εφαρμογή τους, σε μια στιγμή που η επανάσταση διαρκεί ακόμη, που ούτε κράτος υπάρχει ούτε και η ελληνική υπόθεση της ανεξαρτησίας έχει κριθεί και οι Δυνάμεις της εποχής εχθρεύονται απολύτως τις ιδέες τους. Σημειώνουμε, επίσης, ότι η αντίρρηση του Καποδίστρια συνοδεύεται από την επισήμανση πως η ενέργειά του αυτή είναι προσωρινή, "έως της συγκροτήσεως της (νέας) Εθνικής Συνελεύσεως" που ορίσθηκε να συνέλθει 2,5 μήνες αργότερα, τον Απρίλιο 1828.
Το προσωρινό πολιτειακό σχήμα που ενέκρινε η Βουλή, με εισήγηση του Καποδίστρια, προέβλεπε την κατάργησή της και την σύσταση ενός κεντρικού εξουσιαστικού συμβουλίου από 27 μέλη, του Πανελληνίου, που θα συμπαρίσταται στον Κυβερνήτη, με γνωμοδοτική βασικά και νομοπαρασκευαστική αρμοδιότητα. Οι πράξεις του Κυβερνήτη για να είναι έγκυρες, έπρεπε να είναι "θεμελιωμένες επάνω εις τας εγγράφους αναφοράς του Πανελληνίου ή των τμημάτων του".
Παράλληλα ο Καποδίστριας οργάνωσε διοικητικά την χώρα σε (επάλληλα) τμήματα, που εδραζόταν στο σύστημα των κοινών: Κάθε τμήμα διαιρείται "εις τας εξ ων σύγκειται επαρχίας και αύται πάλιν εις πόλεις, κώμας και χωρία".

Ευχαριστούμε την κ. Κατερίνα Σπετσιέρη - Beschi για την ευγενική παραχώρηση στον ιστότοπό μας του παρακάτω άρθρου καθώς και την ιδιόχειρη αφιέρωσή της στο περιοδικό Ζυγός αρ.22-23 στο οποίο δημοσιεύτηκε.


ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΣΠΕΤΣΙΕΡΗ - ΒΕSCHI

Ἱστορικοῦ τῆς Τέχνης

Η «ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ»

ΚΑΙ Ο ΖΩΓΡΑΦΟΣ

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΤΣΟΚΟΣ


Ce qui nous flatte le plus c' est de vivre chez le souvenir des hommes», γράφει, ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας στὸ περιθώριο μιᾶς προσωπογραφίας του (1) (εἰκ. 1). Ὁ σπουδαος ρόλος ποὺ ἀποκτάει ἡ εἰκονολογικ λειτουργία στ μνήμη τῶν ἀνθρώπων καὶ οἱ διάφορες προσωπογραφίες πο τοῦ εἶχαν ἤδη γίνει (2), ἄφηναν στὸν Καποδίστρια τν ἐλπίδα μιᾶς τέτοιας εὐχῆς. Ὕστερα ὅμως ἀπὸ τὴν τραγική του δολοφονία στὸ Ναύπλιο, στς 27 τοῦ Σεπτέμβρη 1831, οἱ εἰκαστικὲς παραστάσεις τοῦ πρώτου κυβερνήτη τοῦ ἐλεύθερου λληνικοῦ κράτους περνοῦν δικαιολογημένα μιὰ δύσκολη φάση. Φτάνει ν' ἀναλογιστεῖ κανεὶς τὴν ἐκρηκτικὴ ἀτμόσφαιρα τῶν ἀντιθέσεων πο ὁδήγησαν στ δολοφονία του καὶ τὸ πολιτικὸ κλίμα τῆς ξένης μοναρχίας πο ἐπιβλήθηκε ἀπὸ τὶς μεγάλες Δυνάμεις. Ἄν καὶ ἡ Ἐθνική Συνέλευση, στ 1843, ἀποφάσισε ν τὸν τιμήσει μ' ἕναν ἀνδριάντα, τελικ μόνο πατρίδα του, ἡ Κέρκυρα, θὰ τὸν θυμηθε καὶ στὶς 12 τοῦ Ἀπρίλη 1887 θὰ στήσει στ σπιανάδα τὸ ἄγαλμά του, ἕργο τοῦ Λ. Δρόση (3). Τὸ ἐπίσημο λληνικὸ κράτος, μόλις 46 χρόνια ἀργότερα, στὶς 25 τοῦ Μάρτη 1933, θὰ τιμήσει τὸν πρτο κυβερνήτη, μ' ἕνα ἄγαλμα τοῦ Μιχ. Τόμπρου στὸ Ναύπλιο. Οἱ ἰδιωτικές πρωτοβουλίες, ἀντίθετα, εἶναι ἀρκετὲς καὶ ἐνδιαφέρουσες, ὅπως ἐκεῖνες ποὺ ἀναφέρονται στὴν ἀναπαράσταση τῆς δολοφονίας του, καὶ πο θὰ μᾶς ἀπασχολήσουν στὰ πλαίσια αὐτῆς τῆς μελέτης.

 

Ιωάννης Καποδίστριας

 1.Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας. Λιθογραφία τοῦ Η. Μuller.

Σημαντικός αριθμός ιδιόχειρων επιστολών του Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια θα δημοπρατηθούν την Κυριακή 24 Ιουνίου από γνωστό ελληνικό οίκο.

Σαν σήμερα, στις 11  Φεβρουαρίου 1776, γεννήθηκε ο Ιωάννης Καποδίστριας. Ονειρευόταν μια Ελλάδα ανεξάρτητη και αυτό το πλήρωσε με την ζωή του. Σήμερα, που καλούμαστε για μια ακόμη φορά να υπερασπιστούμε τον τόπο μας, ας σταθούμε κι ας μελετήσουμε τη ζωή αυτού του Μεγάλου Έλληνα. Θα μας εμψυχώσει, θα μας εμπνεύσει. Σήμερα έχουμε ανάγκη το Φως του περισσότερο από ποτέ.

 Ο Καποδίστριας ήταν και μεγάλος ευεργέτης της Ελβετίας. Ως διπλωμάτης-απεσταλμένος της Ρωσίας συνέβαλε στην διασφάλιση της ουδετερότητας και ανεξαρτησίας της Ελβετίας, καθώς και στην δημιουργία Συντάγματος (και όχι μόνο). Η Λωζάννη και η Γενεύη αναγνώρισαν το έργο του και του απέδωσαν μεγάλες τιμές, τον ανακήρυξαν μάλιστα Επίτιμο Δημότη. Από το 2009, στην παραλίμνια περιοχή Ouchy της Λωζάννης, βρίσκεται προτομή του Ι. Καποδίστρια που φιλοτέχνησε Ρώσος γλύπτης. Για την ιστορία, το ελληνικό κράτος αρνήθηκε να συμμετάσχει στα έξοδα της δημιουργίας της προτομής, ενώ η Ελληνική Πολιτεία έλαμψε δια της απουσίας της την ημέρα των αποκαλυπτηρίων της προτομής, που έγινε παρουσία των Υπουργών Εξωτερικών Ελβετίας και Ρωσίας. Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος ήταν τότε η Ντόρα-Ανάν-Μνημονίου-Μπακογιάννη.

Μετά από τα σύντομα εισαγωγικά, να σας πω τί συνέβη σήμερα στο Ouchy...

Κατέβηκα να πω μια καλημέρα στον μπαρμπα-Γιάννη. Μόλις έφθασα εκεί, με περίμενε μια μεγάλη έκπληξη: ένα τεράστιο, πανέμορφο μπουκέτο λουλούδια βρισκόταν μπροστά από την βάση της προτομής. Επάνω του, μια ρωσική σημαία έγραφε "Les diplomates Russes" (οι Ρώσοι διπλωμάτες). Τα συναισθήματα ανάμεικτα. Θαυμασμός κι εκτίμηση για τους Ρώσους που δεν ξέχασαν τον Καποδίστρια... λύπη μαζί με οργή για την ανυπαρξία της Ελληνικής Πολιτείας... Το Προξενείο της Γενεύης,  η Πρεσβεία της Βέρνης, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στον ΟΗΕ... μόνο για να βάζουν σφραγίδες και να διοργανώνουν δεξιώσεις υπάρχουν τελικά; Η ολική αποσύνθεση του φαύλου ελληνικού κράτους, αντικατοπτρίζεται στη λίμνη Leman τόσο παραστατικά... όταν αρρωσταίνει ο κορμός, επόμενο είναι ν' απογυμνώνονται και τα κλαδιά... Τί θλιβερό...

Δημοσιεύουμε απεικόνιση του Ιωάννη Καποδίστρια που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Les Contemporains (Οι σύγχρονοι) στις 15 Ιανουαρίου 1899. Το τεύχος με τον αριθμό 327 είναι αφιερωμένο στην ζωή και στο έργο του Ιωάννη Καποδίστρια.

 

kapodistrias_1899

 

Ευχαριστούμε πολύ τον συνεργάτη μας που βρήκε το τεύχος και μας το έδωσε προς αξιοποίηση.